کولوسئوم یکی از محبوبترین جاذبههای گردشگری ایتالیا و در نتیجه یکی از پربازدیدترین جاذبههای اروپاست. اما دلیل جذابیت آن برای بازدیدکنندگان در طول قرنها تغییر کرده است. پل کوپر، نویسنده و پادکسترا، در مجله «آتلانتیک» مینویسد که باور به اینکه مسیحیان شهید را در این میدان جلوی شیرها میانداختند، زمانی آن را به مقصدی شناختهشده برای زیارت مذهبی تبدیل کرده بود؛ هرچند شواهد چندانی وجود ندارد که مسیحیان واقعاً در این میدان کشته شده باشند. در همان دوران، کولوسئوم مقصدی برای علاقهمندان به گیاهان هم بود: در میان خرابههای آن ۴۲۰ گونه گیاهی میرویید و برخی از آنها نمونههایی کمیاب بودند که در هیچ جای دیگر اروپا یافت نمیشدند.

از گردشگران سرشناسی که به پوشش گیاهی غنی کولوسئوم توجه کردند میتوان به چارلز دیکنز اشاره کرد که دیوارها و طاقهایش را «پوشیده از سبزه» دید. پرسی بیش شلی نیز نوشت که هنگام قدم زدن در پیچوخمهای آن، بیشهها بر سرتان سایه میاندازند و علفهای وحشی این سرزمین پرگل زیر پایتان شکوفا میشوند.
کوپر در مقاله خود از این نوشتهها نقل میکند و در رشتهتوییتی مرتبط با آن، تصاویر فراوانی از ظاهر کولوسئوم در قرنهای هجدهم و نوزدهم را نیز آورده است. او حتی تصاویری را از کتاب «گیاهان کولوسئوم رم» انتخاب کرده است؛ اثری که در سال ۱۸۵۵ توسط ریچارد دیکین، مرد انگلیسی کمتر شناختهشدهای، منتشر شد و توضیحات و تصاویر چهارصد و بیست گیاهی را در بر میگیرد که خودرو بر خرابههای کولوسئوم رشد آموزش آشپزی میکردند. این کتاب بهصورت رایگان در آرشیو اینترنت قابل مطالعه است.

دیکین که گیاهشناس بود، در دهه ۱۸۵۰ کار دشوار فهرستبرداری از این صدها گونه گیاهی را انجام داد. حدود ۱۷۰ سال بعد، این تنوع زیستی آسیب زیادی دیده است. طبق گزارش مجله «نیچر»، در اوایل دهه ۲۰۰۰ تنها ۲۴۲ گونه از آنها هنوز باقی مانده بود؛ بخشی به دلیل گرایش به گونههایی که اقلیم گرمتر و خشکتر را ترجیح میدهند و بخشی به دلیل رشد شهر اطراف. در دوران اوج خود در قرنهای نخست هزاره گذشته، این میدان در حاشیه رم قرار داشت، اما امروز در مرکز شهر احساس میشود. اگر از آن دیدن کنید، هم همان کولوسئوم دیکنز و شلی را میبینید و هم نمیبینید؛ البته آنها هم هرگز آن را آنطور که تیتوس یا دومیتیان میشناختند، ندیدند. در سالهای اخیر تلاشهایی برای بازسازی و حتی بهبود ویژگیهای باستانی مانند کف متحرک آن صورت گرفته است؛ پس چرا همزمان روی گیاهان عجیب و کمیاب آن هم بیشتر کار نکنیم؟
منبع: مجله آتلانتیک